គណិតវិទ្យានៃឆ្នោត៖ លេខឆ្នោតជាការរាប់
អ្នកនិពន្ធ: សុខ សំណាង
លេខឆ្នោតមើលទៅដូចជារឿងសំណាង ប៉ុន្តែពីក្រោយវាមានការរាប់ដ៏សាមញ្ញ៖ មានលេខប៉ុន្មានដែលអាចចេញ ហើយអ្នកចង់បានមួយណា។ ខ្ញុំ សុខ សំណាង ជាអ្នកកែសម្រួល khmerapk.com ហើយខ្ញុំសរសេរសៀវភៅតូចនេះដើម្បីពន្យល់ លេខឆ្នោត ជាមេកានិច មិនមែនជាទំនាយទេ។ គ្មានលេខដែលចេញ គ្មានរង្វាន់ គ្មានការធានាអ្វីទាំងអស់ក្នុងសៀវភៅនេះ។
ឧទាហរណ៍បីបែប
សូមឧបមាឆ្នោតមួយដែលចាប់លេខ 2 ខ្ទង់ ពី 00 ដល់ 99។ មានលទ្ធផលទាំងអស់ 100 ហើយលេខនីមួយៗមានឱកាស 1 ÷ 100 ស្មើ 1%។ បើលេខមាន 3 ខ្ទង់ (000 ដល់ 999) មានលទ្ធផល 1,000 ហើយលេខនីមួយៗមានឱកាស 0.1%។ ហើយបើឆ្នោតជ្រើស 6 លេខពី 49 ដោយមិនរាប់លំដាប់ មានបន្សំ (49 × 48 × 47 × 46 × 45 × 44) ÷ 720 ស្មើ 13,983,816 (លេខ 720 គឺ 6 × 5 × 4 × 3 × 2 × 1)។ ទាំងនេះជាទម្រង់ដែលខ្ញុំឧបមា មិនមែនជាឆ្នោតពិតទេ ប៉ុន្តែលេខជាគណិតវិទ្យាពិត។ កាលណាចំនួនលទ្ធផលកើនឡើង ឱកាសនៃលទ្ធផលមួយថយចុះលឿន។
អ្វីដែលមិនមាននៅទីនេះ
សៀវភៅនេះមិនប្រាប់ថាត្រូវជ្រើសលេខអ្វី ហើយមិនមានយុទ្ធសាស្ត្រ «ឈ្នះ» ណាមួយទេ ព្រោះគ្មានយុទ្ធសាស្ត្របែបនោះសម្រាប់ការចាប់ឆ្នោតដោយចៃដន្យ។ ក៏គ្មានរង្វាន់ ឬថ្ងៃបើកឆ្នោតពិតដែរ។ ខ្ញុំសរសេរតែអំពីមេកានិច៖ ការរាប់ ឱកាស តម្លៃរំពឹងទុក និងរបៀបគិតដែលមិនចាញ់ការបោកប្រាស់។
សម្រាប់អ្នកណា
សម្រាប់អ្នកដែលសួរថា «ហេតុអ្វីលេខនេះមិនចេញយូរហើយ» ឬ «លេខនេះក្តៅ» ហើយចង់ដឹងថាអ្វីជាការពិត។ សម្រាប់អ្នកដែលឃើញគេលក់ «លេខសំណាង» ហើយចង់ដឹងថាវាមានអ្វីក្នុងនោះ។ ក៏សម្រាប់សិស្សដែលរៀនប្រូបាប៊ីលីតេ ហើយចង់បានឧទាហរណ៍ដែលជួបបានរាល់ថ្ងៃ។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវការគឺ ការគុណ ការចែក និងកត់ត្រាលេខ។
បញ្ជីទំព័រ
- ទំព័រទី 1៖ ទំព័រដើម ដែលអ្នកកំពុងអាននេះ។
- ទំព័រទី 2៖ «ឆ្នោតជាយន្តការ៖ ការចាប់ និងបន្សំ» ការចាប់គ្រាប់ និងបន្សំរបស់វា។
- ទំព័រទី 3៖ «បន្សំជាពាក្យសាមញ្ញ» ពីបន្សំ 10 ដល់ 13,983,816។
- ទំព័រទី 4៖ «លេខក្តៅ លេខត្រជាក់៖ ជំនឿដែលមិនពិត» លេខដែលចេញញឹក និងចេញយូរ។
- ទំព័រទី 5៖ «លេខសំណាង និងចិត្តវិទ្យា» ហេតុអ្វីយើងចូលចិត្តលេខខ្លះ។
- ទំព័រទី 6៖ «ការចាប់ឆ្នោតឯករាជ្យ៖ ការចាប់ដែលគ្មានការចងចាំ» ហេតុអ្វីលេខមុនមិនប្តូរលេខក្រោយ។
- ទំព័រទី 7៖ «តម្លៃរំពឹងទុកជាអ្វី» មធ្យមដែលមកពីលេខ។
- ទំព័រទី 8៖ «ដែនកំណត់ និងហានិភ័យ៖ យល់ឱ្យត្រូវ» ការយល់ពីហានិភ័យជាលេខ។
- ទំព័រទី 9៖ «កម្មវិធីបង្កើតលេខចៃដន្យក្នុងឆ្នោត» ម៉ាស៊ីនបោះគ្រាប់ ធៀបនឹងកម្មវិធី។
- ទំព័រទី 10៖ «បញ្ជីពាក្យនៃគណិតវិទ្យាឆ្នោត» ពាក្យដែលប្រើក្នុងទំព័រទី 2 ដល់ទី 9។
ទំព័រទី 2 និងទី 3 ជាមូលដ្ឋាននៃការរាប់។ ទំព័រទី 4 ដល់ទី 6 ពិនិត្យជំនឿខុសៗអំពីលេខ។ ទំព័រទី 7 និងទី 8 និយាយអំពីតម្លៃរំពឹងទុក និងហានិភ័យ ហើយទំព័រទី 9 និងទី 10 បិទសៀវភៅដោយកម្មវិធីបង្កើតលេខ និងបញ្ជីពាក្យ។