គណិតវិទ្យានៃឆ្នោត

កម្មវិធីបង្កើតលេខចៃដន្យក្នុងឆ្នោត

អ្នកនិពន្ធ: សុខ សំណាង

ឆ្នោតអាចចាប់លេខតាមពីរផ្លូវ។ ផ្លូវទីមួយគឺម៉ាស៊ីនពិត ដែលបង្វិលគ្រាប់បាល់ ហើយគ្រាប់មួយម្តងៗធ្លាក់ចេញមក។ ផ្លូវទីពីរគឺកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដែលបង្កើតលេខចៃដន្យ (RNG ដែលជាអក្សរកាត់នៃ random number generator)។ ទំព័រនេះសួរថា កម្មវិធីអាចចៃដន្យបានដូចម៉ាស៊ីនឬអត់ ហើយអ្នកដែលមើលពីខាងក្រៅអាចពិនិត្យអ្វីខ្លះ។

កុំព្យូទ័រមិនបោះគ្រាប់បាល់

កុំព្យូទ័រធ្វើតាមក្បួនមួយជំហានម្តងៗ ដូច្នេះវាមិនចៃដន្យពិតប្រាកដទេ។ កម្មវិធីបង្កើតលេខចៃដន្យសាមញ្ញចាប់ផ្តើមពីលេខមួយហៅថា គ្រាប់ពូជ (seed) ហើយប្រើក្បួនគណនាដើម្បីបង្កើតលេខបន្ទាប់ បន្ទាប់មកលេខបន្ទាប់ទៀត។ បើអ្នកដឹងគ្រាប់ពូជ និងក្បួន អ្នកអាចទាយលេខទាំងអស់បាន។ ដូច្នេះគេហៅវាថា «ចៃដន្យក្លែង» (pseudo-random)។ ដើម្បីឱ្យលេខទាយមិនបាន គេត្រូវការគ្រាប់ពូជដែលមកពីប្រភពមិនអាចទាយបាន ដូចជាសំឡេងរំខាននៃឧបករណ៍ ឬពេលវេលាដែលវាស់ជាខ្នាតតូចខ្លាំង ហើយក្បួនដែលល្អ។ ខ្ញុំមិនដឹងថាឆ្នោតណាមួយប្រើអ្វី ដូច្នេះខ្ញុំមិនអះអាងអ្វីអំពីឆ្នោតពិតទេ ខ្ញុំគ្រាន់តែពន្យល់គំនិត។

អ្វីដែលអ្នកអាចពិនិត្យពីខាងក្រៅ

ទោះអ្នកមិនឃើញខាងក្នុងកម្មវិធី អ្នកអាចពិនិត្យលេខដែលវាបង្កើតបាន។ ពីរលក្ខណៈសំខាន់៖ ទីមួយ លេខនីមួយៗចេញស្មើគ្នា ទីពីរ លេខមួយមិនប៉ះពាល់លេខបន្ទាប់។

សូមគិតពីការចាប់ខ្ទង់មួយ (0 ដល់ 9) ចំនួន 1,000 ដង។ ខ្ទង់នីមួយៗរំពឹងចេញ 100 ដង ហើយភាពរេធម្មតាគឺឫសការេនៃ (1,000 × 0.1 × 0.9) ស្មើប្រហែល 9.5។ ដូច្នេះចំនួនដែលចន្លោះ 81 ដល់ 119 (ពីរដងនៃភាពរេធម្មតា) ជាធម្មតា។ ក្នុង 10 ខ្ទង់ ជាមធ្យមមាន 10 × 0.0455 ស្មើប្រហែល 0.5 ខ្ទង់ដែលនៅក្រៅចន្លោះនេះ គឺ 0 ឬ 1 ខ្ទង់។ ប៉ុន្តែបើខ្ទង់ទាំង 10 សុទ្ធតែចេញ 99 ឬ 101 ពិតប្រាកដ នោះគួរឱ្យសង្ស័យផងដែរ ព្រោះលេខចៃដន្យពិតតែងតែរេខ្លះ។

សម្រាប់លក្ខណៈទីពីរ អ្នកអាចរាប់ថា ក្រោយខ្ទង់ 7 តើខ្ទង់ 7 ចេញម្តងទៀតញឹកប៉ុនណា។ ដោយឯករាជ្យ វាគួរតែប្រហែល 10%។ បើវាប្រហែល 5% ឬ 20% ក្នុងគំរូធំ នោះមានលំនាំលាក់នៅក្នុងនោះ។

ប្រៀបធៀបកម្មវិធី និងម៉ាស៊ីន

ម៉ាស៊ីនពិតមានចំណុចល្អមួយ គឺអ្នកអាចមើលវាដោយភ្នែក ហើយគ្រាប់បាល់ដែលធ្លាក់ចេញ គឺរបស់ដែលអ្នកឃើញដោយខ្លួនឯង។ ប៉ុន្តែម៉ាស៊ីនក៏អាចមិនស្មើបានដែរ ព្រោះគ្រាប់បាល់មួយអាចធ្ងន់ជាង ឬមានទំហំខុសបន្តិច។ ចំណែកកម្មវិធី អ្នកអាចពិនិត្យវាដោយតេស្តស្ថិតិ ហើយវាអាចផលិតលេខរាប់លាន ក្នុងពេលតែមួយវិនាទី។ ទាំងពីរអាចយុត្តិធម៌ ទាំងពីរអាចមានបញ្ហា ហើយសំណួរនៅដដែល៖ តើលេខដែលចេញមក ត្រូវនឹងឱកាសដែលគេប្រាប់ឬអត់?

ហេតុអ្វីវិធីសំខាន់ជាងចម្លើយ

ការពិនិត្យលេខបែបនេះ អ្នកណាក៏ធ្វើបាន ដោយគ្រាន់តែមានបញ្ជីលេខ និងម៉ាស៊ីនគិតលេខ។ មិនត្រូវការជឿអ្នកណាទេ។ ខ្ញុំគិតថា គំនិតនេះជាមូលដ្ឋានល្អនៃការវាយតម្លៃអ្វីក៏ដោយ គឺបង្ហាញវិធី មិនត្រឹមតែបង្ហាញចម្លើយ។ វាក៏ជាគំនិតដូចគ្នានឹង របៀបយើងវាយតម្លៃ លេខនៅ khmerapk.com ដែលវិធីបើកចំហឱ្យអ្នកពិនិត្យ។ នៅពេលអ្នកឃើញលេខមួយ សូមសួរថា វិធីដែលបានលេខនេះ តើអ្នកអាចធ្វើឡើងវិញបានឬអត់?

← ដែនកំណត់ និងហានិភ័យ៖ យល់ឱ្យត្រូវបញ្ជីពាក្យនៃគណិតវិទ្យាឆ្នោត →