លេខក្តៅ លេខត្រជាក់៖ ជំនឿដែលមិនពិត

មានជំនឿពីរដែលស្តាប់ទៅផ្ទុយគ្នា តែចេញពីដើមតែមួយ។ ជំនឿទីមួយ៖ លេខដែលចេញញឹកជាងគេនាពេលថ្មីៗ គឺជា «លេខក្តៅ» ហើយវានឹងចេញទៀត។ ជំនឿទីពីរ៖ លេខដែលមិនចេញយូរ គឺជា «លេខត្រជាក់» ហើយវា «ដល់វេន» ហើយ។ ទាំងពីរគិតថា ឆ្នោតមានការចងចាំ។ ទំព័រនេះប្រើលេខដើម្បីពិនិត្យ។

លេខក្តៅ ដោយចៃដន្យសុទ្ធ

សូមឧបមាឆ្នោត 6 ពី 49។ ក្នុងការចាប់មួយដង លេខមួយមានឱកាសចេញ 6 ÷ 49 ស្មើប្រហែល 12.24%។ បើមាន 100 ដង លេខនីមួយៗរំពឹងចេញប្រហែល 12.2 ដង។ ភាពរេធម្មតាគឺឫសការេនៃ (100 × 6/49 × 43/49) ស្មើប្រហែល 3.3។ ដូច្នេះលេខដែលចេញចន្លោះ 9 ទៅ 15 ដង គឺធម្មតាទាំងស្រុង។

សូមកត់សម្គាល់ថា ក្នុងលេខទាំង 49 ត្រូវតែមានលេខមួយដែលចេញច្រើនជាងគេ ហើយមួយដែលចេញតិចជាងគេ ទោះជាចៃដន្យសុទ្ធក៏ដោយ។ គេអាចដាក់ស្លាក «ក្តៅ» ឱ្យលេខដែលចេញច្រើនជាងគេ ប៉ុន្តែស្លាកនោះកើតមកក្រោយពេលឃើញលទ្ធផល។ វាមិនប្រាប់អ្វីអំពីការចាប់បន្ទាប់ទេ។

លេខត្រជាក់ មិនមានបំណុល

ឥឡូវសូមសួរថា ឱកាសដែលលេខមួយមិនចេញក្នុងការចាប់មួយដង គឺ 43 ÷ 49 ស្មើប្រហែល 87.8%។ ក្នុង 20 ដងជាប់គ្នា ឱកាសដែលវាមិនចេញសោះគឺ (43/49) គុណខ្លួនឯង 20 ដង ស្មើប្រហែល 7.3%។ ដូច្នេះក្នុងលេខ 49 យើងរំពឹងថាមានលេខប្រហែល 49 × 0.073 ស្មើ 3.6 ដែលមិនចេញក្នុង 20 ដងចុងក្រោយ។ ការមានលេខ «ត្រជាក់» ប្រហែល 3 ឬ 4 គឺរឿងធម្មតា ហើយមិនបង្ហាញអ្វីខុសទេ។

ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះ គឺការចាប់បន្ទាប់។ លេខត្រជាក់នោះមានឱកាសចេញក្នុងការចាប់បន្ទាប់ 6 ÷ 49 ស្មើ 12.24% ដដែល ដូចលេខផ្សេងទាំងអស់។ ឆ្នោតមិនចាំថាលេខណាមិនចេញយូរ ហើយមិន «ជំពាក់» ការចេញទេ។ ដូចគ្នានេះ លេខក្តៅក៏មិនមានអំណាចអ្វីដែរ។

កង់ក៏ដូចគ្នា

ជំនឿដូចគ្នានេះឃើញក្នុងកង់រ៉ូឡែតដែរ។ ក្នុងកង់ដែលមាន សូន្យមួយ ឬសូន្យពីរ មនុស្សតែងមើលបញ្ជីលេខដែលបានចេញ ហើយនិយាយថា «លេខ 17 ក្តៅ» ឬ «លេខ 8 មិនចេញយូរ»។ ឱកាសរបស់លេខ 17 នៅតែ 1 ក្នុង 37 ក្នុងកង់មួយសូន្យ ឬ 1 ក្នុង 38 ក្នុងកង់ពីរសូន្យ ទោះជាវាចេញប៉ុន្មានដងក៏ដោយ។ កង់មួយមិនមានការចងចាំ។

ពេលណាលេខក្តៅ ពិតជាមានន័យ

មានករណីមួយដែលស្លាក «ក្តៅ» អាចមានន័យ គឺពេលឧបករណ៍មិនយុត្តិធម៌ ដូចជាកង់ដែលមិនមានតុល្យភាព។ ប៉ុន្តែដើម្បីដឹងរឿងនេះ ត្រូវមានទិន្នន័យច្រើនខ្លាំង។ ក្នុងកង់ 37 ក្រឡា បើបង្វិល 3,700 ដង ក្រឡានីមួយៗរំពឹងចេញ 100 ដង ហើយភាពរេធម្មតាគឺប្រហែល 9.9។ ក្រឡាមួយចេញ 108 ដង នៅធម្មតា។ ក្រឡាមួយចេញ 130 ដង ទើបចាប់ផ្តើមចម្លែក ព្រោះឆ្ងាយជាង 3 ដងនៃភាពរេធម្មតា។ ចុះបើបង្វិលតែ 100 ដង? ក្រឡានីមួយៗរំពឹងចេញប្រហែល 2.7 ដង ហើយភាពរេធម្មតាប្រហែល 1.6។ ដូច្នេះក្រឡាដែលចេញ 5 ដង ពោលគឺស្ទើរពីរដងនៃមធ្យម នៅមិនចម្លែកទេ ហើយអ្នកមិនអាចសម្គាល់ភាពមិនយុត្តិធម៌ពីបញ្ជីខ្លីបែបនេះបានឡើយ។

ដូច្នេះច្បាប់របស់ខ្ញុំគឺ៖ លេខក្តៅ ឬត្រជាក់ពីបញ្ជីខ្លី មិនមែនជាព័ត៌មាន ហើយបើអ្នកគិតថាមានភាពលម្អៀង អ្នកត្រូវកំណត់មុនថានឹងមើលប៉ុន្មានដង។